In de regio Amersfoort is het fijn wonen en werken. Het is hier groen, er zijn goede voorzieningen en de regio ligt centraal in Nederland. Maar er zijn ook vraagstukken. Denk aan een gezonde leefomgeving, gelijke kansen voor iedereen en een goede indeling van de schaarse ruimte. Welke keuzes moeten we nú maken om onze ambities na 2030 waar te kunnen maken?

In een gebiedsonderzoek – dat in september 2025 is afgerond – hebben we ingezoomd op twee gebieden: Spoorzone Amersfoort en Heuvelrugzone. Er is onderzocht hoe de groei en ambities in de regio Utrecht-Amersfoort ná 2030 kunnen worden vormgegeven. Dit onderzoek geeft inzicht in de potentie, condities en mogelijke keuzes voor de ontwikkeling van de Spoorzone Amersfoort en Heuvelrugzone voor de toekomst (2040-2050).

Op basis hiervan kunnen gemeenten, regio, provincie en Rijk keuzes maken over de verdere ontwikkeling van de Spoorzone en Heuvelrugzone. Het onderzoek is ook input voor nieuwe Omgevingsvisies en Omgevingsprogramma’s.

Drie prioriteiten

In het gebiedsonderzoek zijn drie prioriteiten genoemd voor gezonde groei. Ten eerste is een capaciteitsuitbreiding en modernisering van de stations Amersfoort Centraal en Schothorst nodig. Ten tweede is een dekkend en goed functionerend openbaar vervoersysteem essentieel om bouwen in stedelijk gebied mogelijk te maken zonder extra druk op het wegennet. En ten derde zorgt versterking van groen en water voor een gezonde, klimaatbestendige leefomgeving. Deze prioriteiten zijn in het gebiedsonderzoek concreet uitgewerkt in een ruimtelijk raamwerk voor de toekomstige ontwikkeling van de Spoorzone en Heuvelrugzone.

Ontwikkelmogelijkheden

In het onderzoek zijn de principes vanuit het NOVEX ontwikkelperspectief uitgangspunt geweest. Dit betekent dat de focus ligt op ontwikkelmogelijkheden voor woon- en werklocaties rond de stations Amersfoort Centraal en Amersfoort Schothorst. Ook zijn de ontwikkelmogelijkheden in twee kernen in de Heuvelrugzone verkend, regiopoort Zeist-Noord en het dorp Soesterberg. Uit het gebiedsonderzoek volgt dat in de Spoorzone Amersfoort en Heuvelrugzone circa 4400 tot 7300 woningen en circa 6300 tot 11600 arbeidsplaatsen kunnen worden ontwikkeld in de periode 2030-2040. Om op lange termijn een gezonde balans tussen wonen en werken te houden is behoud en extra ruimte voor werken en economie belangrijk.

Vervolgstappen

In het gebiedsonderzoek zijn nog geen keuzes gemaakt, maar is een agenda met concrete vervolgstappen uitgewerkt. Dit betreft onder andere het uitwerken van de ontwikkelmogelijkheden in gebiedsvisies voor de verschillende locaties en het verder uitwerken van de ov-maatregelen, zoals een onderzoek naar de versterking van de stations en snelle regionale busverbindingen. De samenwerkende organisaties binnen U Ned gaan deze concrete vervolgstappen zetten om tot keuzes te komen voor gezonde groei van stad en regio.

Gezamenlijk onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd door een onderzoeksconsortium bestaande uit adviesbureaus Rebel, De Zwarte Hond, Goudappel Coffeng en Tauw, in samenwerking met een kernteam vanuit samenwerkende organisaties binnen U Ned. Dit zijn de ministeries van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en Infrastructuur en Waterstaat (I&W), Rijkswaterstaat, provincie Utrecht, Regio Amersfoort en de gemeenten Amersfoort, Zeist en Soest. Met inbreng van het ministerie van EZ, ministerie Defensie, NS, ProRail, regio MRU West en Waterschap Vallei- en Veluwe en gemeenten Leusden, Nijkerk, Baarn, Bunschoten.