In een ’tussenbalans’ bevestigt de provincie Utrecht dat gemeenten in de regio Amersfoort op koers liggen om het doel van 0,5 TWh in 2030 te halen.
Begin 2024 heeft de provincie de gemeenten opgeroepen om met voldoende concrete plannen te komen voor wind-en zonne-energie. Zo voldoen zij aan de gezamenlijke afspraken voor schone energie. Veel gemeenten zijn hiermee voortvarend aan de slag gegaan, wat heeft geleid tot verschillende concrete plannen. Het plan voor RES Regio Amersfoort werd deze zomer vastgesteld door gemeenteraden.
Om te zorgen dat er in 2030 voldoende duurzame stroom wordt opgewekt, zal er in sommige regio’s in de toekomst nog extra inzet én een besluit van de provincie nodig zijn voor windenergie. Dit geldt niet voor de regio Amersfoort. Er zijn op dit moment voldoende concrete plannen door alle gemeenteraden vastgesteld.Dat heeft de provincie Utrecht bevestigd in de ’tussenbalans’.
Provincie helpt of gaat zelf aan de slag
De provincie is door verschillende gemeenten gevraagd om de procedure voor een aantal windgebieden op te pakken. In de regio Amesrfoort gaat dit om een locatie in gemeente Baarn en langs de A28 bij Vlasakkers en Leusderheide. De provincie vindt het belangrijk dit samen met de gemeenten en haar partners in de regio op te pakken om zo de gezamenlijke RES-doelstellingen te halen. Eind 2024 besluit de provincie waar zij nog aanvullende windplannen mogelijk gaat maken om ervoor te zorgen dat de afspraken in de provincie worden gehaald.
Zeven gemeenteraden hebben ingestemd met een gezamenlijk voorstel voor de opwek van grootschalige zonne- en windenergie in de regio.
Met concrete projecten willen Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg het vastgestelde doel voor duurzame elektriciteit voor 2030 bereiken. In een gezamenlijke brief aan de provincie Utrecht presenteren de gemeenten hun aanpak.
In alle zeven gemeenteraden is in de afgelopen weken uitvoerig gesproken over duurzame opwek in de eigen gemeente en over de gezamenlijke inzet als energieregio. Aanleiding hiervoor is de voortgang op de doelen van de Regionale Energiestrategie (RES). In 2021 is afgesproken om in Regio Amersfoort 0,5 TWh elektriciteit op te wekken met wind en zon. Om dit voor 2030 te kunnen bereiken is het nodig dat plannen concreter worden. De provincie Utrecht vroeg gemeenten aan te geven hoe de afspraken gerealiseerd kunnen worden en zal indien nodig zelf projectbesluiten voor windenergie nemen op locaties in onze regio.
Aanpak met concrete projectlocaties
De gezamenlijke brief die nu is aangeboden aan de provincie Utrecht bevat de status van reeds ingezette onderzoeken en voorstellen voor de verkenning van enkele nieuwe projectlocaties voor wind- en zonne-energie. Met dit voorstel wordt een belangrijke stap gezet om tot uitvoering en resultaat te komen. Alle gemeenten leveren een bijdrage.
In samenwerking met Rijkswaterstaat worden onderzoeken naar windenergie en zonne-energie langs rijkswegen voortgezet. Het gaat om mogelijke zonne-energie langs de rijkswegen A1 (gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten en Eemnes), A12 (gemeente Woudenberg) en A28 (Leusden, Amersfoort en Soest). Voor de beoogde windparken langs de A28 is nog niet duidelijk in welke gemeente(n) de windturbines precies terechtkomen en wat de omvang zal zijn. Daarom laten gemeenten Leusden, Amersfoort en Soest de rol van bevoegd gezag voor dit project aan de provincie Utrecht. Dit houdt in dat de provincie gebiedsprocessen start en hierbij nauw samenwerkt met de gemeenten. Ook andere onderzoeken worden voortgezet naar windenergie in Amersfoort (Wind op Isselt, Poort van Amersfoort) en naar een mogelijk zonneveld in Bunschoten en in Eemnes.
Voor grootschalige zonne-energie op daken wordt een regionale aanpak uitgewerkt.
Aanvullend zal de gemeente Baarn in samenwerking met de provincie Utrecht nader onderzoek doen naar de locatie voor één windmolen. In Baarn, Bunschoten, Eemnes en Woudenberg worden verkenningen gestart naar extra zonnevelden.
Inspraak en participatie
Gemeenten vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil, mee kan doen in het proces. In lopende projecten worden inwoners, lokale coöperaties en georganiseerde groepen al betrokken bij de plannen via inspraakavonden en persoonlijke gesprekken. Voor toekomstige projecten en verkenningen wordt het proces van inspraak en participatie te zijner tijd voorbereid door de gemeenten en/of de provincie.
Hoe nu verder?
De provincie zal het voorstel met concrete projectlocaties in Regio Amersfoort beoordelen en maakt in het najaar de balans op. De verwachting is dat de gemeenteraadsbesluiten voldoende vertrouwen geven dat het doel van 0,5 TWh duurzaam opgewekte elektriciteit in Regio Amersfoort gehaald wordt. De provincie Utrecht zal in onze regio dan geen projectbesluiten voor windenergie nemen. In de tussentijd werken gemeenten samen verder aan de uitvoering van projecten voor de opwek van duurzame energie in de regio.
Het afgelopen halfjaar is er onderzoek gedaan naar de effecten van mogelijke windturbines langs de A28 en de defensieterreinen Leusderheide en Vlasakkers.
In het programma Opwek van Energie op Rijksvastgoed (OER) verkennen we waar en hoe we met steun van de omgeving grootschalig energie kunnen opwekken op Rijksgronden. Het programma treft de voorbereidingen voor daadwerkelijke realisatie van energieprojecten door ontwikkelaars. Doel van programma OER is om de uitvoering van de Regionale Energie Strategieën (RES) te ondersteunen en meters te maken om de klimaatdoelen te halen. Opwek van energie langs de rijksweg A28 is één van de ambities in de Regionale Energiestrategie in de Regio Amersfoort.
Onderzoeken OER A28
De onderzoeken gaan over welke effecten geluid en slagschaduw van de turbines hebben op de omgeving. De resultaten van de eerste onderzoeken laten zien dat voor alle locaties opstellingen mogelijk zijn die aan de normen voor geluid en schaduw voldoen. Aanvullende onderzoeken voor deze onderwerpen, en de resultaten van de onderzoeken naar effecten op luchtvaart en ecologie worden na de zomer verwacht. Daarna wordt een besluit genomen over het vervolg van het project ‘Zon en Wind langs de A28 Amersfoort-Utrecht’.
Haalbaarheid van verschillende opstellingen
Het onderzoek is gedaan met ‘onderzoeksopstellingen’ voor verschillende maten en aantallen van moderne windturbines op verschillende plekken. De onderzoeken naar de mogelijkheden voor zonnepanelen volgen op een later moment. Naast de effecten van geluid en slagschaduw is ook de veiligheid onderzocht en de verwachte energieproductie berekend.
Tijdens gesprekken met belangengroepen, grondeigenaren, bedrijven en bewonersgroepen kwam onder andere de optelsom van geluid als zorg aan de orde. In de aanvullende onderzoeken wordt dit ook onderzocht. Ook worden de komende maanden onderzoeken gedaan naar de effecten op de (civiele) luchtvaart, ecologie en de mogelijke conflicten met het intensieve gebruik van de oefenterreinen door de krijgsmacht.
Besluiten
Eind 2024, als alle onderzoeksresultaten er zijn, nemen de samenwerkende overheden een besluit of en hoe het project verder kan. Bij een positief besluit wordt vervolgonderzoek gedaan naar ecologie, hoe de opwek past binnen het huidige gebruik van de oefenterreinen en de weg, en wordt de invloed van de omgeving op het project verder vormgegeven. Daarna wordt er gestart met het zoeken van een marktpartij die de projecten verder ontwikkelt en realiseert. Hierbij is het streven minimaal 50% lokaal eigendom.
De realisatie van duurzame opwek van elektriciteit ligt nog niet op koers in de regio Amersfoort. Bekijk de regionale informatiebijeenkomst voor raadsleden.
Hoewel in veel gemeenten hard wordt gewerkt, en op sommige locaties goede voortgang is geboekt, is er meer nodig om de doelen voor 2030 te halen. Daarom werken gemeenten in de energieregio Amersfoort aan concrete voorstellen.
Op woensdag 17 april 2024 is de stand van zaken gepresenteerd door wethouders van Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg. In de komende maanden liggen de voorstellen voor opwek van zonne- en windenergie op tafel in colleges en de gemeenteraden.
Het gezamenlijke doel, dat in 2021 door 7 gemeenteraden werd vastgesteld, blijft gelijk: 0,5 TWh duurzame opwek met wind en zon in de regio Amersfoort. Met de concrete voorstellen die er nu liggen wordt dit bereikt door:
Wind op land: voortzetten van lopende projecten voor windenergie op land (onder meer langs rijksweg A28) en in samenwerking met de provincie Utrecht nader onderzoek naar de locatie voor één windmolen in Baarn;
Zon op land: plannen voor grootschalige zonne-energie in alle 7 gemeenten en de verkenning van locaties voor extra zonnevelden in Eemnes en Bunschoten;
Grootschalig zon op dak: opstarten van een regionale aanpak in samenwerking met de provincie Utrecht;
Energie-infrastructuur: de bouw van drie nieuwe onderstations in de regio.
Gezamenlijke reactie naar de provincie
De aanpak van de gemeenten volgt op een onderzoek van de provincie Utrecht naar gebieden die het meest kansrijk zijn voor windenergie. Als de concrete voorstellen voor voldoende opwek zorgen in de regio, houden gemeenten zelf de regie over de opweklocaties. Als blijkt dat realisatie van de doelen door gemeenten niet haalbaar is, zal provincie Utrecht voor het aanvullende deel projectbesluiten voor windenergie nemen binnen één of meer van de meest kansrijke gebieden.
Inspraak en participatie
De energietransitie maakt veel los in de samenleving. De maatschappelijke uitdagingen zijn complex en de oplossingen hebben impact op de leefomgeving van mensen. Voor alle plannen voor wind- en zonne-energie worden door de betreffende gemeente(n) te zijner tijd een zorgvuldig traject gestart voor inspraak en participatie.
We liggen (nog) niet op koers met de realisatie van duurzame opwek van elektriciteit in onze regio.Bekijk de video van de bijeenkomst over de stand van zaken.
Op maandag 5 februari 2024 organiseerden we een informatieavond over de Regionale Energiestrategie van Regio Amersfoort. Het werd een informatieve update voor raadsleden, statenleden, waterschap Vallei & Veluwe. Ook stakeholders met een gemeentegrensoverstijgend belang waren uitgenodigd. Denk aan Natuur en Milieu Federatie Utrecht, Extinction Rebellion en Energie van Utrecht.
Niet snel genoeg
De duurzame opwek van elekticiteit gaat in onze regio nog niet snel genoeg. Minder dan 20% van het RES-bod van 0,5TWh is op dit moment gerealiseerd. Hoe kunnen we ons gezamenlijke doel voor 2030 realiseren? In de komende maanden maken gemeenten hun plannen voor duurzame opwek concreet. Naast zonne-energie is ook windenergie nodig. De provincie gaf een toelichting op de meest kansrijke gebieden voor windenergie in de regio Amersfoort.
Deel 1. Stand van zaken RES Amersfoort
De actuele stand van zaken in Nederland én in regio Amersfoort (vanaf 09:18)
De netcongestie en de versterking van elektriciteitsnet van netbeheerder Stedin (vanaf 22:00)
De meest kansrijke gebieden voor windenergie in de regio Amersfoort door de provincie Utrecht (vanaf 47:39)
Vragen uit zaal over netcongestie en de meest kansrijke gebieden voor windenergie (vanaf 1:17:15)
Deel 2. Hoe nu verder?
Ontwikkeling richting RES 3.0 (vanaf 1:36:40)
Concretisering regionaal bod en ondersteuning door Nationaal Programma RES (vanaf 1:41:06)
De provincie Utrecht heeft 27 gebieden vastgesteld die het meest geschikt zijn voor het opwekken van windenergie.
In de RES-regio Amersfoort is het doel is om in 2030 minstens 0,5 TWh elektriciteit (grootschalig) op te wekken met hernieuwbare energiebronnen. Om dit te realiseren heeft de provincie Utrecht onderzoek gedaan naar gebieden die het meest kansrijk zijn voor het opwekken van windenergie. Gedeputeerde Staten heeft 27 gebieden vastgesteld in de provincie; ook in gemeenten in de regio Amersfoort.
De provincie Utrecht roept gemeenten op om te kijken voor welke locaties zij wind- en/of zonne-energie daadwerkelijk mogelijk willen maken. Alle onderzoeken worden aangeboden aan gemeenten. Zij kunnen de informatie gebruiken om in de komende zes maanden zelf locaties te kiezen voor wind- en/of zonne-energie. Als een gemeente de besluitvorming en procedure voor wind liever aan de provincie overlaat, kan dat ook. Over zes maanden gaat de provincie samen met alle gemeenten kijken of de regio’s op koers liggen om de RES-doelstellingen te halen vóór 2030. Mocht dat niet het geval zijn, dan gaat de provincie voor het aanvullende deel zelf aan de slag met projectbesluiten binnen één of meer van de meest kansrijke gebieden. Zodra de keuze voor een specifieke windlocatie is genomen, worden omwonenden en andere belanghebbenden betrokken bij het vervolg.
Meer weten?
Op maandag 5 februari 2024 organiseert Bureau Regio Amersfoort een bijeenkomst voor raadsleden, statenleden en het waterschap. Hierin geeft de provincie Utrecht een uitgebreide toelichting op de totstandkoming van de kansrijke windlocatie en op de vraag die nu wordt gesteld aan gemeenten. U kunt zich voor deze bijeenkomst online aanmelden.
Op de pagina Windenergie op de website is alle achtergrondinformatie van de provincie Utrecht te vinden. U vindt daar een overzicht van de precieze zoekgebieden die opgenomen zijn in de lijst meest kansrijke gebieden voor windenergie.
De provincie Utrecht wil graag betaalbare én duurzame energie voor al haar inwoners. Daarbij is ook uw mening van belang. Doet u mee aan de raadpleging?
Hoewel er al veel daken met zonnepanelen zijn, komen we er niet met alleen zon op dak. Er is ook windenergie nodig. Daarom doet de provincie Utrecht onderzoek naar welke gebieden kansrijk zijn voor windmolens. Het is belangrijk om duidelijk te hebben in welke gebieden windenergie mogelijk is. Daarbij is ook uw mening van belang. Wat vindt u belangrijke onderwerpen om mee te nemen in de afweging bij windenergie. Doet u mee aan de raadpleging?
Er wordt al veel energie opgewekt met windmolens en zonnepanelen, maar er is meer nodig om in 2030 te voldoen aan de afspraak dat in onze provincie genoeg duurzame energie wordt opgewekt. Met de online raadpleging wil de provincie graag weten wat u in het algemeen belangrijk vindt bij windenergie in de hele provincie. Het gaat niet om concrete locaties.
Meedoen?
Alle inwoners van de provincie Utrecht kunnen de raadpleging invullen via https://utrechtwind.raadpleging.net/. Het duurt ongeveer 20 minuten. De raadpleging loopt tot en met zondag 29 oktober. Niemand kan zien dat u heeft meegedaan en welke antwoorden u heeft gegeven, dus deelname is anoniem. Hoe meer mensen meedoen, hoe meer informatie. Uw mening is belangrijk!
Uitkomsten en burgerforum
De uitkomsten van de raadpleging worden aangeboden aan de gemeenten. Zij, en de provincie natuurlijk ook, kunnen die informatie gebruiken om te bepalen wat geschikte locaties zijn voor windenergie. Na de raadpleging organiseert de provincie een burgerforum. Een burgerforum is een groep gelote inwoners die de politiek adviseert of helpt te beslissen over een bepaald onderwerp. Met 100 inwoners uit de provincie Utrecht als afspiegeling van de bevolking, gaat de provincie dieper in op de resultaten van deze raadpleging. De belangrijkste punten die naar voren komen uit het burgerforum zullen zwaar meewegen als er besluiten genomen worden.
De provincie Utrecht wil tempo maken met de opwek van schone energie. Hiervoor is het nodig dat de plannen voor zonne- en windenergie concreet worden.
Deze plannen zijn ook van belang voor onze Regio Amersfoort. Om helderheid scheppen in welke gebieden windenergie het meest kansrijk is, worden komende maanden de milieueffecten onderzocht (planMER). Ook wordt gekeken waar lokale initiatiefnemers zoals energiecoöperaties al plannen hebben en welke plannen tijdig aangesloten kunnen worden op het stroomnet. Daarnaast is de provincie ook gestart met de voorbereiding van een participatieproces, waarbij alle inwoners uit de provincie Utrecht de mogelijkheid krijgen advies te geven aan de provincie over windenergie.
Meer informatie of vragen? Wil u meer weten over de plannen van de provincie en het participatieproces? Kijk dan op de website van de provincie Utrecht.
Meer weten over de RES in onze regio of heeft u vragen? Kijk op onze website of stuur een mail met uw vraag naar info@bureauregioamersfoort.nl.
Alle RES-regio’s in Nederland stellen voor 1 juli een voortgangsrapportage op van hun Regionale Energiestrategie (RES).
De rapportage van de Regio Amersfoort laat zien dat in onze regio de voortgang in de grootschalige opwek van zonne- en windenergie stagneert. Om de gezamenlijke doelstelling die in 2021 in de RES 1.0 is vastgesteld voor 2030 te realiseren, is het noodzakelijk om de komende jaren de uitvoering te versnellen.
De RES vloeit voort uit de afspraken die zijn gemaakt in het Klimaatakkoord om in Nederland voor 2030 35 TWh duurzame energie op te wekken via grootschalige bewezen technieken: windturbines en zonnepanelen. De colleges en volksvertegenwoordigers die samen de energieregio Amersfoort vormen hebben die afspraak ondersteund, en in 2021 als doel vastgesteld om in onze regio 0,5 TWh op te wekken. Vanuit dat doel is de regio op zoek gegaan naar kansrijke zoeklocaties en wil de regio stappen zetten om in 2030 ten minste 49% CO₂-reductie te realiseren t.o.v. 1990.
Voortgang stagneert
Uit deze voortgangsrapportage blijkt dat de grootschalige opwek van zon op dak en veld tot 2020 in de regio fors is toegenomen. Sinds 2021 laat de groei van zon op dak een afvlakking zien. Een mogelijke oorzaak is het afkondigen van netcongestie in 2021. Hierdoor kan grootschalige opwek niet altijd worden aangesloten op het elektriciteitsnetwerk. In de Regio Amersfoort is tot nu geen windturbine gerealiseerd. De gemeente Amersfoort onderzoekt welke maatregelen nodig zijn voor de realisatie van twee windturbines bij het bedrijventerrein Isselt. Ook start Rijkswaterstaat een verkenning naar de mogelijkheden van windturbines langs de A28 en het defensieterrein De Vlasakkers. Om het regionale doel te halen moet voor deze beide projecten voor 2025 een vergunningsaanvraag ingediend zijn.
Warmte toegevoegd aan de RES
Naast de opgave voor grootschalige opwek van duurzame energie met zon en wind is de afgelopen twee jaar ook onderzocht welke regionale bronnen kunnen bijdragen aan de warmtetransitie. Uit onderzoek blijkt dat aquathermie (warmte uit water) uit de Eem en het Eemmeer in de regio wezenlijk kunnen bijdragen aan de warmtetransitie. Dat geldt in de toekomst ook voor geothermie. Daarnaast willen we ook de mogelijkheden van groen gas verder verkennen.
Kansen om mee te doen
We realiseren ons goed dat de energietransitie niet alleen een technisch, infrastructureel en economisch vraagstuk is. Het is ook een maatschappelijk vraagstuk dat heel wat losmaakt. Door de impact die het heeft op onze leefomgeving en levens, is het belangrijk dat iedereen die dat wil, mee kan doen. Daarom is in 2022 een stakeholderoverleg in het leven geroepen. Het doel van het overleg is om met regionale stakeholders te reflecteren op de energietransitie en de bestuurders van de RES Amersfoort te adviseren. Belanghebbenden die een lokaal of eigen belang vertegenwoordigen, krijgen een plek in het participatieproces zodra een zoekgebied een project wordt. En er zijn kansen om als buurt mee te profiteren van de opbrengsten van energieopwekking. Niet alleen de opbrengst aan energie, maar ook door mee te delen in de winst.
Voortgangsrapportage
Elke twee jaar geven de 7 gemeenten van de energieregio Amersfoort, het waterschap en provincie in een voortgangsrapportage aan hoe ver ze zijn met de uitvoering van de RES. Wilt u weten wat de RES Regio Amersfoort heeft bereikt? En wat zij de komende 2 jaar gaat doen om de doelstelling te behalen? Download nu de Voortgangsrapportage (deel A) en Stappenplan (deel B). Meer informatie in 1 overzicht vindt u in de infographic.
De informatieavond over de Regionale Energie Strategie in Regio Amersfoort was op afgelopen 17 april.
Bijna 70 volksvertegenwoordigers van de 7 regiogemeenten, de provincie Utrecht en het Waterschap waren in de Expo in Hoevelaken om bijgepraat te worden over de huidige stand van zaken rondom PlanMer, RES 2.0 en 3.0. Ook konden raadsleden van de gelegenheid gebruikmaken om hun perspectief over de RES te delen met alle aanwezigen. Tot slot kon het gezelschap reageren op 3 stellingen. Al met al een informatieve avond!
