De gemeenten Soest, Baarn en Eemnes hebben gezamenlijk een ontwikkelaar geselecteerd voor de realisatie van solar carports. Daarmee zetten zij een belangrijke stap richting duurzame overkappingen van parkeerterreinen in de regio.
100% lokaal eigendom
De tender is gewonnen door Zonnig Energie Projecten Holding B.V. (handelend onder de naam IX Zon). Bijzonder is dat de overkappingen worden ontwikkeld met 100% lokaal eigendom. Dat betekent nauwe samenwerking met een lokale energiecoöperatie, waarin inwoners de mogelijkheid krijgen om te participeren.
Nader onderzoek per locatie
Nu de ontwikkelaar is gekozen, start de volgende fase: een locatiegerichte uitwerking. In Baarn wordt gekeken naar parkeerplaatsen op het Laanplein, in Eemnes naar de plekken aan de Noordersingel en in Soest aan de Bosstraat. Samen met de gemeenten en energiecoöperaties werkt de ontwikkelaar de plannen verder uit. Als locaties kansrijk blijken, worden ook omwonenden betrokken.
Stap richting een duurzaam energiesysteem
In Regio Amersfoort werken zeven gemeenten, de provincie, het waterschap en netbeheerders samen aan het energiesysteem van de toekomst. Duurzame elektriciteitsopwek is daarbij een belangrijke pijler. Solar carports dragen bij aan deze ambitie en helpen om de energietransitie in de regio gezamenlijk te versnellen. Zo blijft Regio Amersfoort een aantrekkelijke plek om te wonen, werken en leven.
In onze regio lijken twee aardlagen kansrijk voor het winnen van aardwarmte (geothermie). Dat blijkt uit de eerste resultaten van regionaal onderzoek. De komende maanden worden deze gegevens verder bestudeerd en volgen extra metingen. In het eerste kwartaal van 2026 volgt een definitief rapport.
Wat is geothermie?
Diep in de ondergrond zit warm water in zand- en gesteentelagen. Geothermie (ofwel aardwarmte) is het gebruik van deze warmte voor het verwarmen van huizen en gebouwen. Dit gebeurt door het warme water op te pompen, langs een warmtewisselaar te leiden en het afgekoelde water weer terug onder de grond te brengen. Het verwarmen met aardwarmte is op lange termijn een goedkope oplossing, maar vraagt hoge investeringen bij de start.
Onderzoek in Regio Amersfoort
Sinds 2024 lopen er diverse onderzoeken in de regio Amersfoort om te ontdekken of onze bodem geschikt is voor geothermie. Er zijn onderzoeksboringen gedaan in De Bilt, Ede en Ouder-Amstel. Op basis van de resultaten van deze boringen hebben de gemeenten Amersfoort, Baarn, Soest, Bunschoten, Leusden en Woudenberg samen met de provincie Utrecht en EBN een haalbaarheidsonderzoek laten doen.
Wat blijkt uit het onderzoek?
De eerste tussenresultaten zijn positief. In onze regio liggen twee lagen in de bodem die mogelijk geschikt zijn voor geothermie. Deze aardlagen zijn voldoende dik en doorlatend. Dat is belangrijk, want om warm water te kunnen winnen moet het water goed door de aardlaag kunnen stromen. De geschikte lagen in onze regio liggen relatief ondiep, waardoor de temperatuur van het water iets lager is (tussen 25 en 70 graden Celsius). Het voordeel is dat hiervoor minder diep geboord hoeft te worden. Een nadeel kan zijn dat er extra verwarmd moet worden om gebouwen of douchewater op de gewenste temperatuur te brengen.
Waar liggen deze aardlagen?
De Formatie van Slochteren en de Formatie van Breda zijn aardlagen die in grote delen van Nederland voorkomen. In onze regio loopt de Formatie van Slochteren onder gemeenten Woudenberg, Leusden, Amersfoort, Soest en Baarn. Deze laag ligt op 900 tot 3000 meter diepte. De temperatuur in de geschikte delen is tussen de 40 en 70 graden Celsius. De potentie wordt uitgedrukt als het thermische vermogen in megawatt. Hier is berekend dat er tussen de 5 tot 12,5 megawatt gewonnen kan worden. En in het noorden van ons gebied tussen de 2,5 en 5 megawatt.
De Formatie van Breda loopt in onze regio onder het noorden van de gemeente Amersfoort tot aan de gemeente Bunschoten. Deze laag ligt op 200 tot 500 meter diepte. De temperatuur van het water is hier rond de 25 graden Celsius. Hier zou 1,5 tot 2,5 megawatt gewonnen kunnen worden.
Hoe gaat het verder?
Of geothermie uiteindelijk écht mogelijk is in onze regio, is nog niet zeker. De gegevens zijn nu verkregen door computermodelleringen op basis van alle onderzoeken en boringen tot nu toe. Voor meer zekerheid is nog aanvullend onderzoek nodig. Bijvoorbeeld door met geluidsgolven (seismiek) te onderzoeken of er breuken in de aardlagen zitten. Ook is er meer inzicht nodig in geschikte wijken, in de warmtevraag van deze woningen en gebouwen, mogelijke locaties voor aardwarmtewinning, de kosten van een aardwarmtesysteem en de mogelijke gevolgen voor de omgeving.
De definitieve resultaten van onderzoeksbureau IF Technologie volgen in het eerste kwartaal van 2026. Op basis van deze uitkomsten wordt onderzocht in welke delen van de gemeenten aardwarmte een goede optie kan zijn, en welke vervolgstappen nodig zijn om dit te realiseren.
In onze regio lopen diverse onderzoeken naar aardwarmte. Mogelijk volgt in 2026 aanvullend seismisch onderzoek. Het doel: in 2050 moeten alle woningen in regio Amersfoort aardgasvrij verwarmd worden.
De warmtetransitie is een flinke opgave. Daarom doen we onderzoek naar de beschikbare duurzame warmtebronnen in de regio, de vraag naar warmte en de warmte-infrastructuur.
Aardwarmte
Om de kansen voor aardwarmte in onze regio in kaart te brengen, is seismisch onderzoek gedaan en zijn in 2025 onderzoeksboringen uitgevoerd in De Bilt, Ede en Ouder-Amstel. Er wordt informatie verzameld over hoe de grond is opgebouwd. Zijn er doorlatende lagen waar warmwater uit gebruikt kan worden voor verwarming? Daarnaast wordt bovengronds bekeken hoe de warmtevraag eruit ziet. Mogelijk vindt daarna in onze regio nog aanvullend seismisch onderzoek plaats.
Aanvullend onderzoek
Om daadwerkelijk aardwarmte te kunnen winnen, is meer informatie nodig over de diepe ondergrond. Denk aan hoe diep de aanwezige aardlagen liggen en de aanwezigheid van breuken. Een deel van de hiervoor benodigde data is al bekend. Eind 2025 wordt bepaald of er meer seismisch onderzoek nodig is en waar dan precies.
Vanuit het landelijk programma SCAN, gefinancierd door het Ministerie van Klimaat en Groene Groei en uitgevoerd door EBN en TNO, is het noordoosten van de provincie Utrecht gekozen als een van de gebieden waar mogelijk verder onderzoek gaat plaatsvinden. Onderstaand kaartje geeft aan in welk gebied het onderzoek mogelijk uitgevoerd gaat worden. Doel van het landelijke SCAN-programma is het onderzoeken van de geschiktheid van de Nederlandse ondergrond voor aardwarmte, in de delen van het land waar daarover nog weinig informatie is.
Planning
Als het seismisch onderzoek gaat plaatsvinden, is dat waarschijnlijk in 2026. De precieze timing is afhankelijk van onder andere de beschikbaarheid van de uitvoerder en het broedseizoen. Vanzelfsprekend worden gemeenten en waterschappen nauw betrokken. Omwonenden ontvangen voorafgaand aan het onderzoek aanvullende informatie. Bij seismisch onderzoek worden grondmicrofoons geplaatst in ondiepe kuilen, waarmee data (geluidsgolven) uit de ondergrond wordt opgevangen. Benieuwd hoe seismisch onderzoek werkt? Bekijk de informatievideo.
Update 2 februari 2026: SCAN gaat eind 2026 of begin 2027 aanvullend seismisch onderzoek uitvoeren in het noordoosten van de provincie Utrecht. Omwonenden zullen voorafgaand aan het onderzoek geïnformeerd worden.
In RES Regio Amersfoort blijft de realisatie achter op de plannen. Op dit moment is 20% van het RES-bod gerealiseerd. Om de regionale ambities voor 2030 te kunnen waarmaken, is versnelling en sturing nodig. Dit blijkt uit de actuele Voortgangsrapportage die RES Regio Amersfoort tweejaarlijks publiceert.
De Regionale Energie Strategie (RES) Amersfoort is een gezamenlijke opgave van 7 gemeenten (Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg), provincie Utrecht, netbeheerder Stedin en Waterschap Vallei en Veluwe. In 2021 hebben deze partijen in RES 1.0 afgesproken om 0,5 TWh duurzame elektriciteit op te wekken voor 2030. De regionale opgave voor de warmtetransitie is om voor 2030 25.000 woningen in onze regio aardgasvrij of aardgasvrij-ready te maken en te werken aan het aardgasvrij maken van alle 135.000 woningen in 2050.
Stand van zaken wind en zon
Windenergie: Hoewel diverse onderzoeken lopen, is er op dit moment nog geen windenergie gerealiseerd binnen de RES Regio Amersfoort. Het ministerie van Defensie heeft aangegeven geen ruimte meer te zien voor windturbines op defensieterreinen. Gezien het grote aandeel van deze locaties in het RES-bod, is dit besluit van grote invloed op de mogelijkheden om de ambities op windenergie tijdig te kunnen realiseren.
Zon op land: Ook de realisatie van zonne-energie stagneert. Om de ambitie van zon op land in onze regio voor 2030 te halen, moeten de projecten aantrekkelijk zijn voor ontwikkelaars en goed begeleid worden om tot realisatie te komen. Daarvoor is het van belang dat de gemeenten in RES Regio Amersfoort heldere uitnodigingskaders hebben, de omgeving tijdig geïnformeerd wordt en er goede afstemming plaatsvindt met en binnen gemeenten en provincie.
Zon op dak: Voor zon op dak is netcongestie een uitdaging. Ontzorging van bedrijven voor grootschalige zonne-energie op daken en energyhubvorming is noodzakelijk.
Stand van zaken warmte
Gemeenten zijn in 2025 gestart met het opstellen van hun warmteprogramma’s. Regionaal brengen we in beeld welke warmtebronnen beschikbaar zijn en hoe deze bronnen bijdragen aan het vervangen van aardgas. De regionale focus ligt op de betaalbaarheid van warmtenetwerken en het benutten van geothermie en aquathermie. Er zijn beperkt andere warmtebronnen beschikbaar en all-electric oplossingen vragen om verzwaring van het elektriciteitsnet. Betaalbaarheid van warmtenetten vormt een hobbel die zowel landelijk als regionaal de aandacht heeft.
Vervolg
Om de regionale ambities voor 2030 te kunnen waarmaken, is versnelling en sturing nodig. Vanaf 2025 is een bestuurlijke ‘stuurgroep RES’ ingericht waarin de voortgang van de uitvoering wordt gemonitord en kan worden bijgestuurd. Uitvoering geven aan de energietransitie en warmtetransitie gaat bovendien verder dan technische, ruimtelijke, infrastructurele en economische vraagstukken. Beide transities hebben impact op de leefomgeving. Daarom blijft het voor RES Regio Amersfoort onverminderd belangrijk dat iedereen die dat wil, mee kan doen.
Als onderdeel van de Regionale Energiestrategie (RES) willen gemeenten in de regio Amersfoort solar carports realiseren. Vanaf 16 juni kunnen geïnteresseerde partijen zich aanmelden voor de ontwikkeling van solar carports op 3 parkeerterreinen in de openbare ruimte binnen de regio.
Wat zijn solar carports?
Solar carports zijn overkappingen die boven parkeerplaatsen worden geplaatst en voorzien zijn van zonnepanelen. Deze innovatieve overkappingen zorgen niet alleen voor beschutting, maar wekken tegelijkertijd duurzame energie op. De lokaal opgewekte zonne-energie kan direct worden ingezet voor bijvoorbeeld laadpalen, gebouwen of verlichting. Met dit project wordt een stap gezet richting slimme, duurzame oplossingen in de openbare ruimte.
Oproep aan ontwikkelaars
De realisatie van solar carports biedt ondernemers en investeerders de kans om bij te dragen aan een duurzamere toekomst. Ontwikkelaars zijn van harte uitgenodigd om zich vanaf 16 juni in te schrijven voor de tender.
In de regio Amersfoort komen definitief geen windturbines op de terreinen van Defensie, te weten de Vlasakkers en langs de A28 bij de Leusderheide. Dat is duidelijk geworden na overleg met het ministerie van Klimaat en Groene Groei.
Hiermee stopt het plan voor windenergie op deze plekken, waar al jarenlang aan gewerkt werd. De gemeenten in de regio gaan nu met gemeenteraden overleggen over een oplossing voor het wegvallen van dit plan.
Verandering door besluit van Defensie
Eind 2024 besloot het ministerie van Defensie dat er geen windturbines mogen komen op oefenterreinen, omdat dit niet samengaat met hun activiteiten. Dat was een grote teleurstelling voor de gemeenten en andere partners in het project ‘Zon en wind langs de A28’ (OER A28). Roland van Benthem, voorzitter van het overleg over de Regionale Energiestrategie (RES) in de regio Amersfoort, zegt hierover: “We werkten goed samen met Defensie, tot het kabinet zich eind 2024 ineens uit het project terugtrok. Dat heeft grote gevolgen. Van onze plannen voor duurzame energie in de regio voor 2030 valt bijna de helft weg. Deze 0,2 terawattuur moeten we nu op een andere manier gaan opwekken.” Een gesprek met het ministerie van Klimaat en Groene Groei heeft niets veranderd. Defensie blijft bij het besluit: er komen geen windturbines op hun terreinen.
Gemeenten vragen tijd voor nieuwe plannen
De provincie Utrecht heeft gevraagd hoe regio Amersfoort het verlies van dit windproject wil opvangen. De gemeenten hebben tijd nodig om samen met hun gemeenteraden goede keuzes te maken. Ze vragen daarom extra tijd. Roland van Benthem: “Het stopzetten van OER A28 komt door het Rijk, niet door de gemeenten. Wij gaan door met de afspraken over de overige projecten die in de zomer van 2024 zijn afgesproken. Daarom verwachten we ook een andere houding van de provincie bij het nemen van projectbesluiten.”
Eerlijke verdeling van de opgave
Bij het zoeken naar nieuwe mogelijkheden willen de gemeenten met een brede blik kijken naar locaties voor duurzame opwek. Zij willen zich niet beperken tot de kansrijke locaties voor windenergie uit de PlanMER van provincie Utrecht (januari 2024). Een belangrijk uitgangspunt is een eerlijke verdeling van de opgave. Niet overal is evenveel mogelijk, maar iedere gemeente is bereid een bijdrage te leveren.
Hoe nu verder?
In juli 2025 beslist de provincie Utrecht over het voorstel van Regio Amersfoort. Gemeenten gaan in de komende maanden in gesprek met hun gemeenteraden.
De Regionale Energie Strategie (RES) Amersfoort is een gezamenlijke opgave van 7 gemeenten (Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg), provincie Utrecht, netbeheerder Stedin en Waterschap Vallei en Veluwe. In 2021 hebben deze partijen afgesproken om 0,5 TWh duurzame elektriciteit op te wekken voor 2030. Op dit moment is 20% van deze regionale energiedoelen gehaald. Om de doelen voor 2030 te bereiken, moet er sneller gewerkt worden aan nieuwe plannen voor duurzame energie én moeten initiatieven kunnen worden aangesloten op het elektriciteitsnet.
Wat doet een energiecoöperatie eigenlijk? En gebeurt er in mijn buurt? De campagne ‘De Kracht van Samen’ helpt om energiecoöperaties bekender te maken. Sluit je aan en help mee voor een duurzame toekomst in je buurt.
Een energiecoöperatie is een groep bewoners die samen energie bespaart en duurzame energie opwekt, zoals met zonnepanelen of windmolens. Helaas weten veel inwoners nog niet wat een energiecoöperatie voor hen kan betekenen. Daar willen de provincie Utrecht en de energiecoöperaties wat aan doen. Van februari tot eind mei 2025 voeren zij campagne om energiecoöperaties bekender te maken, onder het motto ‘De Kracht van Samen’. Regio Amersfoort steunt de campagne.
Actief meedoen in regio Amersfoort
In Regio Amersfoort zijn meer dan 15 energiecoöperaties actief. Eén daarvan is Windkracht Eemland. Mark Goedkoop vertelt in de video waarom hij lid geworden is. “Het is buitengewoon spannend om mee te doen. Want je weet helemaal niet of het gaat lukken. Je weet helemaal niet wat je tegenkomt. Nee, misschien gaat het mis. Oke, maar dan hebben we het wel geprobeerd.”
Meer weten?
Benieuwd naar de energiecoöperaties in jouw buurt? Bekijk het handige overzicht op ‘De Kracht van Samen’ en sluit je aan. Of lees meer over hoe we samenwerken aan de regionale energiestrategie.
Met een 40 meter hoge boortoren wordt in De Bilt onderzoek gedaan naar de kansen van geothermie in onze regio. De belangrijkste vragen: Hoe is de grond opgebouwd, hoe goed kan het water doorlaten en hoeveel aardwarmte is er beschikbaar? Gemeenten namen een kijkje op de onderzoekslocatie.
De proefboring in De Bilt is onderdeel van drie boringen in de regio. In Amstelland vond in het najaar een proefboring plaats en na De Bilt wordt de toren nog een laatste keer verplaatst naar Ede. De uitkomsten van de drie proefboringen moeten uiteindelijk uitwijzen of de grond in de regio geschikt is voor geothermie. De eerste gegevens van deze boringen worden over zo’n 3 maanden verwacht (en de laatste over circa 1,5 jaar).
Geothermie is duurzame warmte uit de ondergrond waarmee gebouwen verwarmd kunnen worden. Dit kan een belangrijke rol vervullen in het verwarmen van de gebouwen in de regio. Op 2000 meter diepte wordt nu geboord om te onderzoeken of de grond geschikt is om deze warmte te gebruiken.
In 2021 deed PanTerra al onderzoek naar de kansen van geothermie. Als de cijfers uit dit eerdere onderzoek gelijk blijven of verbeteren zal er vervolgonderzoek nodig zijn naar de mogelijkheden. Geothermie kan een alternatief zijn voor andere bronnen die opraken. Eén geothermieput kan namelijk aan 6.000 tot 10.000 woningen warmte leveren.
De onderzoeksboring werd bezocht door de Regionale werkgroep geothermie. Deze werkgroep bestaat uit de gemeenten Soest, Amersfoort, Leusden, Baarn, provincie Utrecht, Energiebeheer Nederland en regio Amersfoort.
Vandaag maakt Defensie bekend geen ruimte te zien voor windturbines op haar oefenterreinen Vlasakkers en Leusderheide. De gemeenten en Provincie zien nog wel kansen.
Defensie heeft de verwachte impact van windturbines op het gebruik van de oefenterreinen geïnventariseerd. Op basis hiervan ziet Defensie geen ruimte voor windturbines op haar terreinen Vlasakkers en Leusderheide. De gemeenten en Provincie willen hierover in gesprek met het ministerie van Klimaat en Groene Groei.
Het afgelopen jaar is de haalbaarheid van windturbines op de Defensieterreinen Vlasakkers en langs de A28 (Leusderheide) onderzocht. Provincie Utrecht, gemeenten Amersfoort, Leusden, Soest, De Bilt, Zeist, Utrecht, Rijkswaterstaat en Defensie werken hiervoor sinds 2022 samen in het project ‘Zon en wind langs de A28’.
Uit recente onderzoeken naar geluid, slagschaduw, radar en natuur blijkt dat windturbines ruimtelijk mogelijk zijn op de terreinen. Alleen voor de Vlasakkers is de radar voor burgerluchtvaart naar verwachting een te grote belemmering. De onderzoeken zijn terug te vinden op de projectwebsite van het Programma OER (Opwek van Energie op Rijksvastgoed).
Defensie: geen ruimte voor windturbines
Uit onderzoek van Defensie blijkt dat windturbines op de oefenterreinen Leusderheide en Vlasakkers het huidig en toekomstig gebruik te veel inperken. Defensie hanteert hierbij als uitgangspunt dat zij geen enkele beperking in de oefenmogelijkheden accepteert. Defensie verwacht verstoringen in communicatieapparatuur en gevolgen voor de veiligheid tijdens bijvoorbeeld parachute- en helikopteroefeningen.
Kansen voor combineren
De gemeenten en Provincie zien wel nog kansen voor de plaatsing van windturbines op defensieterrein langs de A28. In het gebied spelen verschillende belangen die goed afgewogen moeten worden. Gemeenten en Provincie missen een analyse van hoe windturbines en defensieactiviteiten gecombineerd kunnen worden. De staatssecretaris heeft aangegeven hier geen ruimte voor te zien.
Vanwege het grote belang van dit project voor het halen van de gemeentelijke ambities en RES-doelen willen gemeenten en Provincie in gesprek met het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Het onderzoek naar de mogelijkheden voor de opwek van zonne-energie langs de A28 wordt vervolgd.
Meer weten over dit project en de onderzoeken? Kijk op de projectwebsite van het Programma OER (Opwek van Energie op Rijksvastgoed).
In het najaar van 2024 worden bijeenkomsten georganiseerd over de plannen en aandachtspunten rondom windenergie.
In de provincie Utrecht worden de komende jaren windmolens gebouwd. Een ontwikkeling waar veel vragen over zijn in de samenleving. In het najaar van 2024 worden diverse bijeenkomsten georganiseerd om u te informeren. U bent van harte uitgenodigd.
18 november 2024 – exclusief voor raads- en statenleden
De GGD, Energie van Utrecht en de Natuur en Milieufederatie Utrecht nodigen raadsleden en statenleden uit de hele provincie uit voor een informatiebijeenkomst op 18 november 2024. Er wordt ingegaan op drie thema’s die aandacht vragen bij windenergie: gezondheid, eigenaarschap en natuur. Ga voor meer informatie over de opzet van de bijeenkomst en aanmelden naar https://www.nmu.nl/project/raadsinformatiebijeenkomst-weet-meer-over-windmolens/
November 2024 – voor omwonenden
De provincie Utrecht organiseert informatiebijeenkomsten waar u informatie krijgt over de stappen die volgen en op welke wijze omwonenden verder worden betrokken. Data worden binnenkort bekend. U kunt zich nu al aanmelden via het formulier Bijeenkomst informatie Windenergie.
