In de ochtend van 7 april 2025 zijn de eerste drie extra treinen in de spits weer vertrokken van Harderwijk naar Amersfoort, met een tussenstop in Nijkerk. Forenzen in de regio zijn hiermee iedere ochtend sneller in de Randstad en zijn ’s middags sneller thuis. NS en de gemeenten zijn ontzettend blij dat de spitstrein weer rijdt.

Tijdsbesparing én minder files

De spitstrein levert een flinke tijdsbesparing op. Reizigers vanuit Harderwijk zijn 10 minuten sneller op Amersfoort Centraal, en bijna een half uur sneller op Amsterdam Zuid. Vanuit Nijkerk zijn forenzen 7 minuten sneller op Utrecht Centraal en ruim 20 minuten sneller op Amsterdam Zuid.

“De terugkeer van de spitssprinter is goed nieuws voor de bereikbaarheid van onze regio. Het levert tijdswinst op en dat kan ervoor zorgen dat meer mensen de auto laten staan. Dat ontlast de drukke A28 en zorgt voor minder files.”
Burgemeester Rob Metz, voorzitter bestuurlijk overleg Verkeer & Vervoer Regio Amersfoort

Feestelijk vertreksignaal

Om 7.16 uur gaf staatssecretaris van Openbaar Vervoer en Milieu, Chris Jansen, het vertreksignaal voor de eerste feestelijke rit naar Amersfoort. In de trein reden bestuurders mee van NS, gemeenten en Noord-Veluwe Bereikbaar. Ook enkele Tweede Kamerleden waren erbij. Zij leverden een belangrijke bijdrage aan de terugkeer van de spitstrein.

Terug van weggeweest

Vanuit de regio is er veel energie in gestoken om aandacht te vragen voor de terugkeer van deze trein. De spitstrein reed tussen van 2019 tot 2022 ook al, maar werd destijds uit de dienstregeling gehaald. Dit kwam door het teruggelopen aantal reizigers in de coronaperiode en een tekort aan personeel.

De herintroductie van de spitstrein is een eerste stap. Het vervolg is een zogenaamde keervoorziening, waarmee treinen uit de richting van Amersfoort eenvoudig kunnen keren in (de buurt van) Harderwijk. Hierdoor is het makkelijker om de dienstregeling in de toekomst uit te breiden. Onder leiding van ProRail wordt een studie uitgevoerd naar de mogelijkheden.

In de ochtend- en avondspits komen er weer extra treinen tussen Amersfoort, Nijkerk en Harderwijk. Een opluchting voor veel reizigers in de regio.

De Tweede Kamer heeft besloten 10 miljoen euro te besteden aan het verbeteren van de veiligheid van de spoorwegovergangen. Hierdoor kan de spitssprinter tussen Harderwijk – Nijkerk – Amersfoort binnenkort weer rijden. In de ochtendspits rijden straks drie treinen in de spitsrichting vanaf Harderwijk naar Amersfoort en in de middag rijden 3 treinen in de andere richting.

Wethouder gemeente Nijkerk, René Windhouwer: “De terugkeer van de spitssprinter is goed nieuws voor de reiziger en de bereikbaarheid van onze regio. Reizigers zijn straks in de ochtendspits een stuk sneller in de Randstad en in de avondspits weer sneller thuis”.

Werk aan de spoorwegovergang

De spitssprinter reed vanaf 2019 en was gelijk een groot succes. In 2017 en 2018 gebeurde het regelmatig dat de sprinter vanuit Zwolle bij Putten of Nijkerk zo vol zat dat reizigers niet meer in konden stappen, maar de spitssprinter bracht hier verandering in. Vanaf oktober 2022 kon deze trein door personeelsgebrek niet meer rijden. Om deze opnieuw te laten rijden zijn maatregelen voor het verbeteren van de veiligheid van overwegen nodig. Die nu door het besluit van de Tweede Kamer kunnen worden gerealiseerd.

Meer OV, minder files

“De terugkeer van de spitssprinter is een eerste stap in de verbetering van het openbaar vervoer in de regio”, aldus Wethouder gemeente Amersfoort, Tyas Bijlholt. “Meer treinen kan ervoor zorgen dat meer mensen in deze regio de auto laten staan. Dat ontlast de drukke A28 en zorgt voor minder files bij knooppunt Hoevelaken.”  De volgende stap is het realiseren van een keervoorziening in Harderwijk, waardoor de dienstregeling robuuster wordt en eenvoudiger extra ritten kunnen worden toegevoegd. 

Goed nieuws: ook de Tweede Kamer wil dat de herinrichting van fileknooppunt Hoevelaken topprioriteit krijgt. Daarmee is de aanpak van dit nationale fileknelpunt concreet in zicht. 

Op 3 december stemde een grote meerderheid van de Tweede Kamer voor de motie van VVD Kamerlid Hester Veltman-Kamp om de aanpak van knooppunt Hoevelaken op 1 te zetten. Bijna alle partijen riepen de minister op, om van de 17 gepauzeerde infraprojecten, Hoevelaken als topprioriteit te behandelen en een plan van aanpak op te stellen voor een (al dan niet) gefaseerde aanpak vanaf 2025. En daar zijn bestuurders uit de regio ontzettend blij mee.

Andre van Schie, gedeputeerde provincie Utrecht: “Goed nieuws dat de Tweede Kamer opnieuw knooppunt Hoevelaken als absolute topprioriteit bestempelt. Iedere dag dat het verkeer hier stilstaat, schaadt dat de Nederlandse economie en belemmert het de woningbouw. Wij willen zo snel mogelijk aan de slag!”  

René Windhouwer, wethouder Nijkerk: “De aanpak van knooppunt Hoevelaken gaat verder dan het sec oplossen van files. Het draagt bij aan het ontsluiten van de vele woningbouwprojecten in de regio en de rest van Nederland”.

Tyas Bijlholt, wethouder Amersfoort: “De aanpak van Knooppunt Hoevelaken draagt bij aan minder files en minder sluipverkeer, maar ook aan de leefbaarheid van Amersfoort en de regio met maatregelen die zorgen voor meer schone lucht en minder geluidsoverlast.”

Essentiële schakel in Nederland

Begin dit jaar verzocht de Kamer de minister ook al om, van alle gepauzeerde projecten, de aanpak van knooppunt Hoevelaken prioriteit te geven. Niet voor niets, want knooppunt Hoevelaken is een essentiële schakel in de autoverbinding tussen Noord- en Oost-Nederland en de andere landsdelen. De files bij Hoevelaken zorgen jaarlijks voor forse economische schade. 

Ook voor de woningbouwopgave zijn investeringen in bereikbaarheid noodzakelijk. Zonder de aanpak van knooppunt Hoevelaken worden broodnodige woningbouwprojecten in Midden-Nederland vertraagd, omdat de verkeersdruk niet op te vangen is. Het aanpakken van knooppunt Hoevelaken draagt, alleen al in de regio Amersfoort, bij aan de realisatie van 40.000 woningen. Woningen die, in het hart van het land, hard nodig zijn.

Samen aan de slag

Regiogemeenten en de provincie gaan graag met het Rijk aan de slag om, al dan niet gefaseerd, het knooppunt Hoevelaken aan te pakken en de gezamenlijke ambities waar te maken. Te meer omdat een aanpak bijdraagt aan een gezondere leefomgeving in de regio. 

Foto: Rijkswaterstaat

Groei in de regio heeft effect op de bereikbaarheid en de leefbaarheid. Rijk en regio kiezen voor een pakket van 25 maatregelen, die nodig zijn voor de bereikbaarheid in 2040.

De Regio Amersfoort is geliefd om in te wonen en te werken. In de komende jaren groeit de regio door. Er komen maar liefst 40.000 woningen bij en 32.000 arbeidsplaatsen. Deze groei heeft effect op de bereikbaarheid en de leefbaarheid. Niet alleen in onze regio, maar in de hele Metropoolregio Utrecht: dé draaischijf voor de bereikbaarheid van heel Nederland. Rijk en regio kiezen nu voor een pakket van 25 maatregelen, die nodig zijn voor de bereikbaarheid in 2040. Daarvan gaan we in 2025 met acht maatregelen aan de slag.

Een betere bereikbaarheid zit volgens alle partijen niet alleen in het aanleggen van meer autowegen. Het begint met bouwen op plekken waar woningen, werk en voorzieningen dicht bij elkaar zijn. Daarmee wordt voorkomen dat mensen lange afstanden moeten reizen. In de ‘Mobiliteitsagenda’ staan met name maatregelen voor de fiets en het openbaar vervoer.

Focus op fiets en OV, aandacht voor knooppunt Hoevelaken blijft

In de regio moeten drie nieuwe doorfietsroutes komen, twee hoogwaardige busroutes (Bus Rapid Transit) en meer treinen tussen Amersfoort en Utrecht en van Amersfoort richting Harderwijk. De aanpak van sluipverkeer is een van de maatregelen om de leefbaarheid te vergroten.

Op de weg is knooppunt Hoevelaken dé essentiële schakel in de autoverbinding tussen Noord- en Oost-Nederland en de andere landsdelen. Steeds vaker staat het verkeer hier stil, wat tot forse economische schade leidt bij bedrijven. Rijk en regio vinden een snelle realisatie van knooppunt Hoevelaken urgent, maar zolang hiervoor geen budget beschikbaar is zullen files in de komende jaren toenemen.

“Het spoor, de snelweg of provinciale weg stoppen niet bij de gemeentegrens. Daarom is het goed dat we deze Mobiliteitsagenda als regiogemeenten samen hebben gemaakt met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Provincie Utrecht, Rijkswaterstaat, ProRail en NS. We hebben elkaar nodig om de regio én ons land bereikbaar te houden. Denk aan het belang van knooppunt Hoevelaken en station Amersfoort Centraal. We zijn een essentiële regio in Nederland waar iets moet gebeuren en waar ook geld voor moet komen.”
Rob Metz, burgemeester Soest en voorzitter bestuurlijk overleg verkeer en vervoer Regio Amersfoort.

In 2025 meteen aan de slag

Rijk en regio hebben eerste financiële afspraken gemaakt over de uitvoering van de Mobiliteitsagenda. Hiermee kunnen acht maatregelen in 2025 uitgewerkt worden. Belangrijk zijn de ontsluiting op de snelweg van 3 woningbouwlocaties in Amersfoort-Bovenduist, Hoevelaken en Barneveld. En een studie naar de hoogwaardige busroutes tussen de Regio Amersfoort en het Utrecht Science Park. Het totaalpakket aan maatregelen zorgt ervoor dat meer mensen gaan fietsen en het openbaar vervoer gebruiken en dat de groei van het autoverkeer in de regio wordt gehalveerd.

Samenwerking in U Ned

De Mobiliteitsagenda is opgesteld binnen het onderzoeksprogramma U Ned. Hierin werken het Rijk en regio’s al enige jaren intensief samen om gezonde groei voor de regio’s Utrecht en Amersfoort bereikbaar te maken. Voor de Metropoolregio Utrecht was er al een Mobiliteitsstrategie richting 2040. Met de Mobiliteitsagenda is deze strategie nu concreet gemaakt voor de Regio Amersfoort. De Mobiliteitsagenda is een uitwerking van het NOVEX Ontwikkelperspectief Utrecht-Amersfoort.

Download hier de Mobiliteitsagenda Regio Amersfoort 2040.