Overslaan en naar de inhoud gaan

Auteur: Marjan Scholtens

Windenergie in de provincie Utrecht

Provincie Utrecht vindt het belangrijk dat energie voor alle inwoners betaalbaar blijft én duurzaam opgewekt wordt.

In ons nationaal Klimaatakkoord en de Regionale Energie Strategie (RES) hebben provincie en gemeenten samen afgesproken om energie op te wekken met zonnepanelen én windmolens. Windenergie is nodig om de kosten laag te houden maar ook om het energienet beter  te benutten. De verhouding tussen zonnepanelen en windmolens raakt in de provincie Utrechtechter uit balans. Hierdoor kan de levering van energie steeds moeilijker worden. Provincie Utrecht wil daarom helderheid scheppen in welke gebieden windenergie mogelijk is. Hiervoor zijn milieuonderzoeken nodig.

Meer onderzoek…

De komende periode worden deze onderzoeken door een onafhankelijk bureau opgesteld. Dit wordt een Milieu Effect Rapport (MER) genoemd. Gemeenten kunnen deze informatie gebruiken om zelf met windenergie aan de slag te gaan of dit door ons te laten doen.
We starten met de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Deze notitie ligt vanaf donderdag 23 februari 2023 tot en met woensdag 5 april 2023 ter inzage. In de NRD is te lezen welke milieueffecten onderzocht worden, hoe dit gebeurt en voor welke gebieden. U kunt de notitie inzien en erop
reageren door een zienswijze te delen. Uw zienswijze kan leiden tot aanpassingen in de definitieve uitvoering van de milieuonderzoeken. Nadat de NRD halverwege dit jaar is vastgesteld, worden deze onderzoeken door een onafhankelijk bureau uitgevoerd. Het bureau zal met deze informatie een MER opstellen.

Waarom meer windenergie

Windenergie biedt kansen voor gemeenten en inwoners. Voor de provincie Utrecht is een belangrijk uitgangspunt dat de windmolen minimaal voor 50% in bezit komt van de lokale gemeenschap. Gemeenten en inwoners gaan dan zelf bepalen wat er met de opbrengsten van de windmolen gedaan wordt. Zo kunnen de opbrengsten bijvoorbeeld worden ingezet om energiearmoede tegen te gaan of om maatschappelijke voorzieningen te ondersteunen. Met de inzet van windmolens in lokaal beheer zorgen provincie, gemeenten en inwoners er samen voor dat energie in de toekomst beschikbaar en betaalbaar blijft.

Waarom een Milieu Effect Rapportage?

De rapportage schept duidelijkheid voor gemeenten, inwoners en bedrijven. Het geeft inzicht in de milieugevolgen op het gebied van geluid, gezondheid, natuur en vele andere onderwerpen. Deze kennis van de gebieden is nodig om keuzes te kunnen maken én om de gezamenlijk afgesproken doelstellingen in 2030 te kunnen halen.
Naast de milieuonderzoeken die gedaan worden, gaan we ook in gesprek met gemeenten en regionale partijen om te vernemen welke randvoorwaarden voor hen van belang zijn, zoals bijvoorbeeld het tegengaan van energiearmoede of de uitwerking van het uitgangspunt van 50% lokaal eigenaarschap. Via een enquête zullen we ook bij inwoners ophalen welke criteria van belang zijn voor de keuze waar windenergie komt. Al deze informatie samen zorgt ervoor dat eind 2023 / begin 2024 een keuze gemaakt kan worden over randvoorwaarden en locaties voor windenergie.

Ook deze stukken komen ter inzage te liggen en daar kan iedereen op reageren. Provincie of gemeenten kunnen daarna de uitkomsten van de milieuonderzoeken gebruiken voor de lokale participatie. Dat is dan ook het moment dat op lokaal niveau rondom de gekozen locaties participatie zal gaan plaatsvinden.

Kijk voor meer informatie op de website van de Provincie Utrecht

Digitale informatiebijeenkomst Regio Amersfoort over de Woondeal

Woensdagavond 18 januari 2023 organiseerde Bureau Regio Amersfoort een digitale raadsledenbijeenkomst over de Woondeal Regio Amersfoort.

Hiervoor waren de raadsleden van de 9 gemeenten in Regio Amersfoort en de bestuurders van de SWEV-woningcorporaties uitgenodigd.

Tijdens een online rondetafelgesprek zijn de raadsleden en bestuurders bijgepraat door het Rijk, de provincie en bestuurders uit de regio over het proces en de inhoud van de nieuwe Woondeal. Er is terug gekeken naar wat er de afgelopen tijd is gebeurd en ook vooruit gekeken naar wat dit vraagt aan besluitvorming in de gemeenteraden. Ook de woningcorporaties waren vertegenwoordigd bij dit rondetafelgesprek om de samenwerking in de nieuwe woondeal toe te lichten. De verwachting is dat de nieuwe woondeal wordt ondertekend voor de Provinciale verkiezingen van 15 maart as.

Het rondetafelgesprek werd geleid door Kevin van de Berg. De tafelgasten waren:

  • Olaf Cornielje: Hoofd programmering en monitoring, directie woningbouw (BZK)
  • Rob van Muilekom: Gedeputeerde provincie Utrecht
  • Astrid Janssen: Wethouder Amersfoort
  • Esther Heutink-Wenderich: Wethouder Nijkerk
  • Joan van der Burgt: Voorzitter SWEV
  • Peter Toonen: Voorzitter SWEV
  • Moniek Bazen: Programmamanager woondeal

QenA informatiebijeenkomst woondeal 18 januari 2023

Volksvertegenwoordigers bijeenkomst RES 22 november

Op dinsdagavond 22 november kwamen in de Expo in Hoevelaken zo’n 120 raads-, staten- en AB-leden, bestuurders en belanghebbenden uit Regio Amersfoort bij elkaar over de energietransitie.

Een avond lang kennis opdoen en meningen delen over de energietransitie, en van elkaar horen hoe we omgaan met de vraag vanuit de provincie om extra locaties voor windmolens. Het was een enerverende en informatieve avond, met veel gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan.

Regionale bijeenkomst

De eerste expert op het podium was Ruth Noorduyn die namens het Nationaal Programma RES kwam vertellen over de vraag vanuit het Klimaatakkoord, de stand van zaken in andere regio’s en hoe het nu toch zit met wind op zee. Vervolgens was het podium aan zes belanghebbenden die hun ideeën over de energietransitie pitchten, waarna de raadsleden in de gelegenheid waren om hen te bevragen. Omdat het een regionale bijeenkomst was, waren dit stakeholders met een gemeentegrensoverstijgend belang zoals LTO, Jong RES, Natuur en Milieu Federatie Utrecht, Windalarm, Extinction Rebellion en Energie van Utrecht.

Extra windlocaties

Na de pauze, waar volksvertegenwoordigers kraampjes konden bezoeken van de stakeholders, NP RES en ook TenneT en Stedin over netcongestie, was een presentatie van Lambert Schuldink, bestuurslid van de energiecooperatie Nieuwleusen. En vertelden bestuurders welk antwoord zij komende week aan de provincie gaan sturen, als het gaat om extra windlocaties. De avond werd afgesloten met een vooruitblik naar de RES 2.0 vanuit het regiobureau, en de mogelijkheid om de gedeputeerde vragen te stellen over het proces na 1 december bij de provincie, en wat zij gaan doen als de opbrengst aan nieuwe windlocaties tegenvalt.

Meer informatie

1,4 miljard voor bereikbaarheid nieuwe woningen Metropoolregio Utrecht

Het Rijk en de Metropoolregio Utrecht investeren samen ruim 1,4 miljard euro voor de bereikbaarheid van nieuwe woningbouwgebieden. De rijksbijdrage is circa 930 miljoen euro, die van de regio 475 miljoen.

De investering gaat naar de aanleg van een deels ondergrondse tramlijn tussen Utrecht Centraal en Nieuwegein, de Merwedelijn, en voor de ontsluiting van de spoorzone en A1-zone in Amersfoort. Ook stelt het Rijk 100 miljoen euro beschikbaar voor verkeersmaatregelen op de Utrechtse snelwegen en voor het versnellen van bestaande woningbouwplannen in de hele provincie. Deze investeringen zijn een belangrijke voorwaarde voor de bouw van 54.000 woningen tot en met 2030 en 50.000 woningen na 2030.

Sharon Dijksma (burgemeester Utrecht en voorzitter Utrechttafel): “Met de investeringen van het Rijk en de Metropoolregio Utrecht zetten we een bepalende eerste stap in het verbeteren van het OV-systeem in onze regio. Verbeteringen die hard nodig zijn om als regio op een verantwoorde manier te kunnen groeien én waar op termijn tienduizenden woningzoekenden en reizigers van zullen profiteren. Het is goed nieuws dat het Rijk de noodzaak hiervan onderkent en daar een substantiële bijdrage aan levert.”

Woningnood aanpakken in snelgroeiende regio

Om voor iedere inwoner van de provincie Utrecht passende en betaalbare woonruimte te creëren, is de bouw van 54.000 nieuwe woningen tot en met 2030 van het grootste belang. Daarom is met het Rijk afgesproken om in Utrecht en Nieuwegein in Groot Merwede 25.500 nieuwe woningen te bouwen en in Amersfoort 8.500. De overige woningen worden verspreid over de provincie gebouwd.

Huib van Essen, gedeputeerde provincie Utrecht: “Als college zijn wij heel blij dat provincie Utrecht en de gemeentes daarin bijna 1 miljard euro hebben gekregen van het Rijk voor mobiliteitsmaatregelen. Daardoor kunnen we flink investeren in een veel sterker openbaar vervoer en in het fietsnetwerk. Dat is goed nieuws voor onze inwoners en ook voor iedereen die een woning zoekt, want deze investeringen zijn bedoeld om nieuwe woonwijken bereikbaar te maken. We zijn er nog niet, maar zien uit naar verdere samenwerking met het Rijk om de provincie Utrecht gezond en groen te laten groeien.”

Grote stap voorwaarts voor Utrechts OV en bereikbaarheid Amersfoort

In totaal reserveerde het Rijk 7,5 miljard euro voor het verbeteren van de bereikbaarheid van de grote woningbouwlocaties in heel Nederland. Uit gezamenlijk onderzoek van het Rijk en de regio is gebleken dat een deels ondergrondse Merwedelijn het meest bijdraagt aan de bereikbaarheid van de nieuwe woningen in Utrecht en Nieuwegein. Deze nieuwe tramlijn is onderdeel van een samenhangend OV-pakket waarvoor het Rijk 810 miljoen euro reserveert en provincie en gemeenten 415 miljoen, samen ruim 1,2 miljard euro. Dit is een enorme stap richting de komst van de Merwedelijn, maar hiermee zijn we er nog niet. De kosten van Merwedelijn zijn momenteel geraamd op €1,3 tot €1,5 miljard. Na vervolgonderzoek weten we komend jaar preciezer hoe de maatregelen er uit moeten zien en hoeveel geld nodig is voor de realisatie.

In Amersfoort investeert het Rijk ruim 95 miljoen euro, de regio reserveert 67 miljoen euro. Het merendeel gaat naar verbeteringen voor voetgangers, fietsers, gedeelde vervoersmiddelen en het OV. Deze maken het mogelijk om tot en met 2030 8.500 woningen te realiseren in de Spoorzone en de A1-zone. Om deze wijken leefbaar en bereikbaar te houden komen er bijvoorbeeld duizenden extra fietsparkeerplaatsen bij OV-knooppunten Amersfoort Centraal en Amersfoort Schothorst en een ontsluitingsweg voor Vathorst-Bovenduist.

Vervolgstappen

Het komende jaar wordt de realisatie van de bereikbaarheidsmaatregelen verder voorbereid. Er komt ook onderzoek naar de gebiedsontwikkeling van de A12-zone en Rijnenburg, de spoorbereikbaarheid van Amersfoort en de aanpak van knooppunt Hoevelaken. Het Rijk en de Metropoolregio Utrecht gaan ook in gesprek over andere randvoorwaarden zoals groenvoorzieningen, de reductie van stikstof en de uitbreiding van het energienetwerk.

Informatiebijeenkomst Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort

Woensdagavond 19 oktober organiseerde Bureau Regio Amersfoort een digitale informatieavond over het Handelingsperspectief Buitengebied in Regio Amersfoort.

Uitgenodigd waren: raadsleden van de 9 gemeenten in Regio Amersfoort, statenleden van de provincie Utrecht en AB-leden van het Waterschap Vallei&Veluwe.

Wat is de aanleiding tot een handelingsperspectief Buitengebied?

In december 2021 hebben raden en staten het Ontwikkelbeeld voor de Regio Amersfoort vastgesteld. Het Ontwikkelbeeld beschrijft de verstedelijkingsstrategie van 2030 tot 2040. Waar wonen we? Op wat voor soorten plekken werken we? Waar versterken we de natuur? Waar moeten we werken aan de bereikbaarheid? De antwoorden op deze vragen vormen een gemeenschappelijke koers voor onze groeiende regio. Voor de opgaven in het landelijk gebied wordt nu een uitwerking gemaakt, het zogeheten Handelingsperspectief Buitengebied.

Wat is een handelingsperspectief buitengebied?

De toekomst van het buitengebied staat onder druk door afname van natuurwaarden, de stikstofdiscussie, klimaatverandering en conflicterende belangen tussen stad en land. Met dit handelingsperspectief willen we zicht krijgen op alle ruimtevragers in het buitengebied (zoals natuur, recreatie, landbouw of energie-opwek) en het toekomstperspectief van deze sectoren. Om vervolgens samen met betrokken belanghebbenden gefundeerde keuzes te maken voor een toekomstbestendige inrichting van onze mooie regio. Hoe kunnen we deze puzzel straks leggen, zonder stukjes over te houden. Samen met gedeputeerde Sterk, burgemeester Van de Groep, wethouder Molenaar, 2 agrariërs werd verder ingegaan op dit onderwerp en de kansen en mogelijkheden besproken.

Rondreizend Regioschilderij eindigt in Amersfoort

De reis van het door kunstenaar Piet Schopping gemaakte Regioschilderij is ten einde. Schopping overhandigde het maandag 22 augustus persoonlijk aan Karla Oosting, directeur en secretaris van Regio Amersfoort in het onderkomen van Bureau Regio Amersfoort (BRA) aan het Stadhuisplein 5.

Het schilderij was eerder die dag opgehaald uit het raadhuis van Woudenberg, de laatste van de negen gemeenten waar het schilderij sinds 2019 in alfabetische volgorde op tournee was.

Dialooggroep Regioprofilering Regio Amersfoort

Piet Schopping maakte het schilderij in opdracht van de ‘dialooggroep Regioprofilering Regio Amersfoort’. De titel van het schilderij, ‘Regio Amersfoort, je kunt er niet omheen’, verwijst onder meer naar de centrale ligging van het gebied en naar wat het allemaal te bieden heeft. In Regio Amersfoort werken de negen gemeenten Amersfoort, Baarn, Barneveld, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Nijkerk, Soest en Woudenberg samen op allerlei gebieden. Zo willen zij grensoverschrijdende regionale vraagstukken aanpakken. Inwoners, organisaties en andere belanghebbenden worden hierbij betrokken via dialooggroepen.

Kunstenaar Piet Schopping

Piet Schopping is een van de bekendste kunstenaars van Jans Pakhuys, een atelier voor mensen met een verstandelijke beperking van zorgorganisatie Amerpoort. Schopping schilderde op het Regioschilderij symbolen per gemeente, zoals de kippen van Barneveld, de heide van Leusden en Paleis Soestdijk in Baarn.

Het schilderij ging als een soort ‘wisseltrofee’ van het ene gemeentehuis naar het andere, als teken van het verbindend element in de regio. Aan de tournee van het regioschilderij is nu na drie jaar een einde gekomen; het enige echte origineel blijft aan het Stadhuisplein.

Voortgangsrapportage RES ijkmoment 2

Om te weten waar we staan ten opzichte van ons RES-bod monitoren we de voortgang en haalbaarheid van plannen en kansen die in de RES 1.0 zijn opgenomen. Eind juni was het tweede ijkmoment.

We monitoren ons RES bod tijdens ‘ijkmomenten’. Het eerste ijkmoment was het eerste kwartaal 2022, en is beschreven in een voortgangsrapportage. Nu, met het einde van het tweede kwartaal 2022 is het tweede ijkmoment, opnieuw beschreven in een voortgangsrapportage. Die brengt in beeld wat de gevolgen zijn van de coalitieakkoorden van de nieuwe colleges voor het doel, en wat de status is van initiatieven en kansen die in de RES 1.0 zijn benoemd.  

RES bod op 0.57

Toen de colleges de RES 1.0 vaststelden, was er 0,96 TWh aan mogelijke initiatieven beschikbaar. Bij dit eerste ijkmoment was dit gedaald naar 0,64 TWh. Dit komt voornamelijk door amendementen van gemeenteraden die zoekgebieden zoals opgenomen in de RES 1.0 uitsloten. Het totaal is nu bij ijkmoment 2 afgenomen naar 0,57 TWh. Met de nieuwe rekenmethode van het NP RES (die ingaat op 1 januari 2023) zullen we onze projecten moeten gaan indelen op basis van realisatiegraad en blijft ons RES bod steken op 0,11 TWh. De overige 0,46 TWh vallen onder ‘ambitie’.

Wind blijft achter

Over het algemeen zien we in de coalitieakkoorden dat gemeentes inzetten op zon op dak en dat grootschalige opwek van zonne- en windenergie achterblijft of uitgesloten wordt. Met leveringszekerheid in het achterhoofd, en de daarvoor benodigde balans tussen wind- en zonne-energie, maakte de provincie een tussenbalans met windlocaties voor de hele provincie. Na de tussenbalans volgt nog de eindbalans (december 2022). Als de doelstellingen in de RES niet gehaald worden, volgen mogelijk provinciale projectbesluiten over nieuwe windlocaties in de provincie. Als regio hebben we tot december om concreet te maken welke windlocaties we gaan ontwikkelen.

Tussenbalans van de RES in 3 regio’s

Ligt de Regionale Energie Strategie van de 3 RES-regio’s U16, Amersfoort en Foodvalley op koers? Nog niet. Dat blijkt uit de tussenbalans van de provincie Utrecht.

In de RES 1.0 hebben provincie, gemeenten en waterschappen in 3 RES-regio’s U16, Amersfoort en Foodvalley met elkaar afgesproken hoeveel duurzame energie ze in 2030 opwekken. De provincie heeft een tussenbalans opgesteld om te zien of de RES’en op koers liggen. Uit deze tussenbalans blijkt dat RES U16, RES Regio Amersfoort en de 3 Utrechtse gemeenten in RES Foodvalley een extra inspanning moeten doen om de klimaatdoelen voor 2030 te halen. Met name de planvorming rond windenergie blijft achter.

Meer locaties voor wind

Gemeenten, waterschappen en provincie spraken in de RES 1.0 af om in de 3 Utrechtse RES-regio’s samen in totaal 2,4 TWh zonne- en windenergie op te wekken in 2030. Naar verwachting wordt met de huidige voortgang iets meer dan de helft hiervan gerealiseerd. De provincie roept gemeenten op om voor 1 december met meer locaties voor wind te komen en om bestaande plannen sneller op te pakken en biedt hiervoor ondersteuning aan.

Ga in gesprek met de raad

De provincie heeft een inventarisatie laten opstellen van locaties in de provincie waar technisch gezien wind mogelijk is. Hieruit kwam een groslijst van ruim 70 potentiële locaties naar voren. De provincie gaat de komende tijd 1 op 1 in gesprek met gemeenten over potentiële windlocatie(s) en hoe die in relatie staan tot participatietrajecten die al hebben plaatsgevonden. De provincie roept de gemeenten op om het gesprek met hun raden aan te gaan over bestaande en extra locaties en om voor 1 december aan te geven welke windlocatie(s) ze gaan ontwikkelen met daarbij een tijdsplanning.

Meer informatie

3 miljoen euro voor versnellen woningbouw in Regio Amersfoort

Binnen Regio Amersfoort heeft het Rijk de aanvraag van Soest (Soesterberg, 920 woningen) gehonoreerd en hiervoor 3 miljoen euro gereserveerd.

Dit is onder meer afgesproken in het bestuurlijke overleg Leefomgeving (BOL) Noordwest dat op 20 juni plaatsvond. In dit overleg spreekt het Rijk met de Utrechtse regionale partijen over het versnellen van woningbouw. Ook zijn er afspraken gemaakt over een rijksbijdrage van circa 160 miljoen euro voor maatregelen om de realisatie van circa 18.000 woningen in de periode tot 2027 binnen de regio’s U10, Amersfoort en Foodvalley te versnellen. De versnellingsafspraken zijn bedoeld voor projecten die met een enkele infrastructurele maatregel (bijvoorbeeld een rotonde of ontsluitingsweg) binnen 3 tot 5 jaar van start kunnen.

Cofinanciering

Het voorbehoud voor de plannen in Soesterberg is dat aan een nader te bepalen percentage cofinanciering wordt voldaan. De infrastructurele maatregelen die Amersfoort voorstelde zijn nu niet gehonoreerd, Die passen qua schaal en complexiteit beter bij de afspraken die komend najaar in het BO MIRT worden gemaakt voor de grootschalige woningbouwgebieden. De maatregelen die Barneveld indiende zijn ook niet gehonoreerd. Barneveld beraadt zich nog op eventuele vervolgstappen.

Meer informatie

Animatiefilmpje over onze samenwerking

Wil je weten waarom en hoe de negen gemeenten in Regio Amersfoort samenwerken? Daarover is een kort en duidelijk animatiefilmpje gemaakt.

In Regio Amersfoort werken negen gemeenten samen aan grote thema’s zoals het sociaal domein, de Regionale Energie Strategie en de woningbouwopgave. Het Rijk vraagt om hierin gezamenlijk op te trekken en besluiten te nemen. De afspraken over deze samenwerking liggen vast in een bestuursconvenant. Bureau Regio Amersfoort heeft een coördinerende en adviserende taak in dit samenwerkingsverband.

Kijk en deel

Over het waarom en hoe van deze samenwerking is een kort en duidelijk animiatiefilmpje gemaakt. Bekijk het filmpje en deel het binnen jouw netwerk!