Met het Rijk maken we afspraken over investeringen en projecten op het gebied van infrastructuur, ruimte en transport. In dit overzicht zie je in één oogopslag waar we op inzetten en hoe we dit financieren. De Rijksbijdrage is te danken aan de goede samenwerking binnen Regio Amersfoort én binnen Metropoolregio Utrecht.
Woningbouw en mobiliteit
Een aantal van de afspraken geeft een impuls aan de woningbouw in de regio. Het wordt mogelijk om extra woningen te bouwen, maar ook om de bereikbaarheid van woningbouwlocaties te verbeteren. Het rijden van extra treinen kan bijvoorbeeld een belangrijke voorwaarde zijn om meer woningen te kunnen bouwen in stationsgebieden.
Kleine maatregelen infrastructuur (kleine infra)
Vorig jaar reserveerde het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat geld voor kleine maatregelen om de doorstroming van het autoverkeer op het nationale netwerk te verbeteren. Tijdens het BO MIRT zijn afspraken gemaakt over twee projecten in onze regio. Zo ontvangt de gemeente Eemnes een bijdrage voor het tekort op de gerealiseerde aansluiting op de A27.
Goedopweg
Sinds januari 2025 is Regio Amersfoort aangesloten bij Goedopweg. Binnen deze samenwerkingen wordt samengewerkt met andere overheden, werkgevers en vervoerders aan een goed bereikbare regio. Met het Rijk is afgesproken dat zij hier in 2027 en 2028 opnieuw aan meebetalen.
Mobiliteitsagenda Regio Amersfoort
De mobiliteitsagenda werd vorig jaar vastgesteld door Rijk en regio. Hierin staan 25 maatregelen voor de bereikbaarheid in de regio tot 2040. Er werd afgesproken dat Rijk en regio ieder 50 miljoen euro beschikbaar stellen voor het eerste deel van de maatregelen. Er zijn nu concrete afspraken gemaakt over hoe dit geld wordt verdeeld. Met deze afspraken wordt gewerkt aan nieuwe doorfietsroutes, aanpak van sluipverkeer en een verkenning naar een snelle busverbinding tussen Amersfoort en Utrecht Science Park. Daarnaast gaat een deel van het geld naar aanpassingen van aansluitingen op de snelweg rondom woningbouwprojecten.
Knooppunt Hoevelaken
In de afgelopen twee jaar heeft de Tweede Kamer twee keer uitgesproken dat Knooppunt Hoevelaken topprioriteit is. Aan de andere kant blijven er grote opgaven, met name op het gebied van stikstof, voordat er gestart kan worden. Op het moment dat er voldoende perspectief is op een ‘vergunbare’ situatie over stikstof, wordt dit zo snel mogelijk weer opgepakt.
Tot slot
Er komt een verdiepend onderzoek naar de versterking van de stations Amersfoort Centraal en Amersfoort Schothorst. Dit is van belang voor de bereikbaarheid van de hele regio. Amersfoort Centraal is bijvoorbeeld ook het intercitystation van Bunschoten en Leusden.
Daarnaast wordt er gestart met een MIRT-verkenning naar verbetering van de doorstroming op de A27 tussen Almere en Eemnes. Doordat er opnieuw geld wordt vrijgemaakt, is het mogelijk om verder te onderzoeken hoe de doorstroming verbeterd kan worden.
In onze regio lijken twee aardlagen kansrijk voor het winnen van aardwarmte (geothermie). Dat blijkt uit de eerste resultaten van regionaal onderzoek. De komende maanden worden deze gegevens verder bestudeerd en volgen extra metingen. In het eerste kwartaal van 2026 volgt een definitief rapport.
Wat is geothermie?
Diep in de ondergrond zit warm water in zand- en gesteentelagen. Geothermie (ofwel aardwarmte) is het gebruik van deze warmte voor het verwarmen van huizen en gebouwen. Dit gebeurt door het warme water op te pompen, langs een warmtewisselaar te leiden en het afgekoelde water weer terug onder de grond te brengen. Het verwarmen met aardwarmte is op lange termijn een goedkope oplossing, maar vraagt hoge investeringen bij de start.
Onderzoek in Regio Amersfoort
Sinds 2024 lopen er diverse onderzoeken in de regio Amersfoort om te ontdekken of onze bodem geschikt is voor geothermie. Er zijn onderzoeksboringen gedaan in De Bilt, Ede en Ouder-Amstel. Op basis van de resultaten van deze boringen hebben de gemeenten Amersfoort, Baarn, Soest, Bunschoten, Leusden en Woudenberg samen met de provincie Utrecht en EBN een haalbaarheidsonderzoek laten doen.
Wat blijkt uit het onderzoek?
De eerste tussenresultaten zijn positief. In onze regio liggen twee lagen in de bodem die mogelijk geschikt zijn voor geothermie. Deze aardlagen zijn voldoende dik en doorlatend. Dat is belangrijk, want om warm water te kunnen winnen moet het water goed door de aardlaag kunnen stromen. De geschikte lagen in onze regio liggen relatief ondiep, waardoor de temperatuur van het water iets lager is (tussen 25 en 70 graden Celsius). Het voordeel is dat hiervoor minder diep geboord hoeft te worden. Een nadeel kan zijn dat er extra verwarmd moet worden om gebouwen of douchewater op de gewenste temperatuur te brengen.
Waar liggen deze aardlagen?
De Formatie van Slochteren en de Formatie van Breda zijn aardlagen die in grote delen van Nederland voorkomen. In onze regio loopt de Formatie van Slochteren onder gemeenten Woudenberg, Leusden, Amersfoort, Soest en Baarn. Deze laag ligt op 900 tot 3000 meter diepte. De temperatuur in de geschikte delen is tussen de 40 en 70 graden Celsius. De potentie wordt uitgedrukt als het thermische vermogen in megawatt. Hier is berekend dat er tussen de 5 tot 12,5 megawatt gewonnen kan worden. En in het noorden van ons gebied tussen de 2,5 en 5 megawatt.
De Formatie van Breda loopt in onze regio onder het noorden van de gemeente Amersfoort tot aan de gemeente Bunschoten. Deze laag ligt op 200 tot 500 meter diepte. De temperatuur van het water is hier rond de 25 graden Celsius. Hier zou 1,5 tot 2,5 megawatt gewonnen kunnen worden.
Hoe gaat het verder?
Of geothermie uiteindelijk écht mogelijk is in onze regio, is nog niet zeker. De gegevens zijn nu verkregen door computermodelleringen op basis van alle onderzoeken en boringen tot nu toe. Voor meer zekerheid is nog aanvullend onderzoek nodig. Bijvoorbeeld door met geluidsgolven (seismiek) te onderzoeken of er breuken in de aardlagen zitten. Ook is er meer inzicht nodig in geschikte wijken, in de warmtevraag van deze woningen en gebouwen, mogelijke locaties voor aardwarmtewinning, de kosten van een aardwarmtesysteem en de mogelijke gevolgen voor de omgeving.
De definitieve resultaten van onderzoeksbureau IF Technologie volgen in het eerste kwartaal van 2026. Op basis van deze uitkomsten wordt onderzocht in welke delen van de gemeenten aardwarmte een goede optie kan zijn, en welke vervolgstappen nodig zijn om dit te realiseren.
Woningbouw, bereikbaarheid, werkgelegenheid, leefkwaliteit. Hoe houden we als regio koers in veranderende tijden? We spraken erover tijdens een regionale informatiebijeenkomst. Benieuwd?
De uitdagingen in onze regio vragen om meer dan lokale oplossingen. In 2021 maakten we hierover afspraken in het Ontwikkelbeeld. Met raads- en statenleden keken we maandag 29 september terug. Wat is er bereikt en waar zouden we vandaag juist extra op moeten inzetten?
We gingen ook in op drie belangrijke ontwikkelingen in de regio:
Uitkomsten van het gebiedsonderzoek Heuvelrug en Spoorwegzone: wat betekent dit voor de regiogemeenten?
De gebiedssamenwerking A(mersfoort) tot Z(eist): hoe brengen we alle opgaven op de Heuvelrug goed samen?
Het Nationaal programma Ruimte voor Defensie: wat betekenen de ambities van defensie voor onze regio?
Ontwikkelperspectief: wat is er sinds 2021 bereikt, en wat (nog) niet? (vanaf 1.37 min.)
Trends en kansen: wat zijn de vraagstukken van morgen en hoe brengen we onze gedeelde belangen voor het voetlicht in Den Haag (vanaf 20.30 min.)
Uitkomsten gebiedsonderzoek Spoorzone Amersfoort en Heuvelrugzone (vanaf 38:35 min.)
Hieronder vindt u recente vergaderstukken van het Bestuurlijk Trekkers Overleg. Bent u op zoek naar documenten of vergaderstukken van langer geleden, vraag ze dan op bij Bureau Regio Amersfoort.
In onze regio lopen diverse onderzoeken naar aardwarmte. Mogelijk volgt in 2026 aanvullend seismisch onderzoek. Het doel: in 2050 moeten alle woningen in regio Amersfoort aardgasvrij verwarmd worden.
De warmtetransitie is een flinke opgave. Daarom doen we onderzoek naar de beschikbare duurzame warmtebronnen in de regio, de vraag naar warmte en de warmte-infrastructuur.
Aardwarmte
Om de kansen voor aardwarmte in onze regio in kaart te brengen, is seismisch onderzoek gedaan en zijn in 2025 onderzoeksboringen uitgevoerd in De Bilt, Ede en Ouder-Amstel. Er wordt informatie verzameld over hoe de grond is opgebouwd. Zijn er doorlatende lagen waar warmwater uit gebruikt kan worden voor verwarming? Daarnaast wordt bovengronds bekeken hoe de warmtevraag eruit ziet. Mogelijk vindt daarna in onze regio nog aanvullend seismisch onderzoek plaats.
Aanvullend onderzoek
Om daadwerkelijk aardwarmte te kunnen winnen, is meer informatie nodig over de diepe ondergrond. Denk aan hoe diep de aanwezige aardlagen liggen en de aanwezigheid van breuken. Een deel van de hiervoor benodigde data is al bekend. Eind 2025 wordt bepaald of er meer seismisch onderzoek nodig is en waar dan precies.
Vanuit het landelijk programma SCAN, gefinancierd door het Ministerie van Klimaat en Groene Groei en uitgevoerd door EBN en TNO, is het noordoosten van de provincie Utrecht gekozen als een van de gebieden waar mogelijk verder onderzoek gaat plaatsvinden. Onderstaand kaartje geeft aan in welk gebied het onderzoek mogelijk uitgevoerd gaat worden. Doel van het landelijke SCAN-programma is het onderzoeken van de geschiktheid van de Nederlandse ondergrond voor aardwarmte, in de delen van het land waar daarover nog weinig informatie is.
Planning
Als het seismisch onderzoek gaat plaatsvinden, is dat waarschijnlijk in 2026. De precieze timing is afhankelijk van onder andere de beschikbaarheid van de uitvoerder en het broedseizoen. Vanzelfsprekend worden gemeenten en waterschappen nauw betrokken. Omwonenden ontvangen voorafgaand aan het onderzoek aanvullende informatie. Bij seismisch onderzoek worden grondmicrofoons geplaatst in ondiepe kuilen, waarmee data (geluidsgolven) uit de ondergrond wordt opgevangen. Benieuwd hoe seismisch onderzoek werkt? Bekijk de informatievideo.
Update 2 februari 2026: SCAN gaat eind 2026 of begin 2027 aanvullend seismisch onderzoek uitvoeren in het noordoosten van de provincie Utrecht. Omwonenden zullen voorafgaand aan het onderzoek geïnformeerd worden.
Benieuwd naar de regionale ontwikkelingen van morgen? Het regiomagazine neemt je mee en geeft tips voor jouw verkiezingsprogramma.
Het regiomagazine is een uitgave van Bureau Regio Amersfoort en geeft informatie over de regio, die politieke partijen kunnen gebruiken bij het opstellen van hun verkiezingsprogramma. Het magazine bevat geen politieke standpunten.
Lees de artikelen online
De thema’s van morgen in jouw verkiezingsprogramma
5 tips voor jouw verkiezingsprogramma
Column Lucas Bolsius, voorzitter Regio Amersfoort “Fietsen over gemeentegrenzen”
In de ochtend van 7 april 2025 zijn de eerste drie extra treinen in de spits weer vertrokken van Harderwijk naar Amersfoort, met een tussenstop in Nijkerk. Forenzen in de regio zijn hiermee iedere ochtend sneller in de Randstad en zijn ’s middags sneller thuis. NS en de gemeenten zijn ontzettend blij dat de spitstrein weer rijdt.
Tijdsbesparing én minder files
De spitstrein levert een flinke tijdsbesparing op. Reizigers vanuit Harderwijk zijn 10 minuten sneller op Amersfoort Centraal, en bijna een half uur sneller op Amsterdam Zuid. Vanuit Nijkerk zijn forenzen 7 minuten sneller op Utrecht Centraal en ruim 20 minuten sneller op Amsterdam Zuid.
“De terugkeer van de spitssprinter is goed nieuws voor de bereikbaarheid van onze regio. Het levert tijdswinst op en dat kan ervoor zorgen dat meer mensen de auto laten staan. Dat ontlast de drukke A28 en zorgt voor minder files.” Burgemeester Rob Metz, voorzitter bestuurlijk overleg Verkeer & Vervoer Regio Amersfoort
Feestelijk vertreksignaal
Om 7.16 uur gaf staatssecretaris van Openbaar Vervoer en Milieu, Chris Jansen, het vertreksignaal voor de eerste feestelijke rit naar Amersfoort. In de trein reden bestuurders mee van NS, gemeenten en Noord-Veluwe Bereikbaar. Ook enkele Tweede Kamerleden waren erbij. Zij leverden een belangrijke bijdrage aan de terugkeer van de spitstrein.
Terug van weggeweest
Vanuit de regio is er veel energie in gestoken om aandacht te vragen voor de terugkeer van deze trein. De spitstrein reed tussen van 2019 tot 2022 ook al, maar werd destijds uit de dienstregeling gehaald. Dit kwam door het teruggelopen aantal reizigers in de coronaperiode en een tekort aan personeel.
De herintroductie van de spitstrein is een eerste stap. Het vervolg is een zogenaamde keervoorziening, waarmee treinen uit de richting van Amersfoort eenvoudig kunnen keren in (de buurt van) Harderwijk. Hierdoor is het makkelijker om de dienstregeling in de toekomst uit te breiden. Onder leiding van ProRail wordt een studie uitgevoerd naar de mogelijkheden.
